10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 76
Konuya Başlarken
Eşyaların bulunduğu kattan daha üst katlara taşınmasında merdivenlerin kullanılması veya sabit makara sisteminden yararlanılması gibi yöntemlere başvurulabilir. Her iki yöntemle de eşya aynı yüksekliğe taşınır ancak sabit makara sisteminin tercih edilmesi, işin daha kısa sürede tamamlanmasını sağlar. İşin yapılma süresi kısaldığından aynı zaman diliminde daha fazla eşya taşınabilir. Benzer şekilde çeşitli binalarda farklı tipte asansörler bulunmaktadır. Bu asansörler, aynı yüksekliklere çıkmalarına rağmen işlevlerine bağlı olarak aynı yüksekliğe çıkma sürelerinde farklılıklar gösterir. Örneğin insanların kullandığı asansörler ile eşyaların taşındığı asansörler yapı ve hız olarak birbirinden oldukça farklıdır.
Soru: Eşyaların taşınmasında kullanılan her iki yöntemde de yapılan iş hakkında ne söylenebilir?
- Cevap: Her iki yöntemde de yapılan iş aynıdır çünkü yük aynı yüksekliğe çıkarılır; yani yerçekimine karşı yapılan iş değişmez
Soru: Yükü taşımak için siz başka hangi yöntemleri kullanırdınız?
- Cevap: Yük taşımak için rampa, eğik düzlem, asansör, vinç veya hareketli makara sistemi kullanılabilir.
Soru: Yükü taşımak için kullanılan yöntemlerin avantaj ve dezavantajları neler olabilir?
- Cevap: Merdiven kullanmak basit ama zaman alıcıdır; sabit makara işi kolaylaştırır fakat kurulum gerektirir; asansörler hızlıdır ama enerji tüketir.
2.1. Etkinlik
Adı: KUVVET VE YER DEĞİŞTİRME İLİŞKİSİAmaç: Kuvvet-yer değiştirme grafiğini kullanarak iş kavramına yönelik çıkarım yapabilmeSüre: 30 + 30 dk.Araç Gereç: Genel ağ bağlantılı cihazYönerge: Aşağıdaki işlem basamaklarını takip ederek etkinliği gerçekleştiriniz. Etkinliğin sonunda değerlendirme sorularını cevaplayınız ve “Öz Değerlendirme Formu”nu doldurunuz.
Soru: 1) Aşağıda verilen günlük hayat örneklerini inceleyerek yüke uygulanan kuvvetin yer değiştirmeye olan etkisi hakkındaki tahminlerinizi boş bırakılan alana yazınız.
- Cevap: Traktör kütüğü çekmek için yatay kuvvet uygular ve kütük hareket eder. Adam sandığı iterken kuvvet yönünde yer değiştirir. Kutuyu kaldıran kişi dikey kuvvet uygulayarak yükü yukarı hareket ettirir.