10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 208
Konuya Başlarken
Günlük hayatta kullanılan birçok cihazın çalıştırılması için gerekli olan enerji üreteçler kullanılarak sağlanır. Elektrik devrelerinin temel elemanlarından biri olan üreteçler, farklı biçimdeki enerjileri elektrik enerjisine dönüştüren cihazlardır. Üreteçlerin devreye bağlanma türleri, devrenin genel özelliklerini belirleyen önemli bir etkendir. Örneğin oyuncak arabalarda yüksek hız ve uzun menzil elde etmek, bilgisayarların kullanım süresini artırmak ve kabloya bağımlılığını azaltmak gibi amaçlarla birçok pil hücresi farklı türlerde devreye bağlanmaktadır. Pillerin farklı bağlanma türlerinin çeşitli avantajları olduğu gibi dezavantajları da bulunmaktadır.
Soru: Pillerin kutupları birbirlerine bağlanırken nelere dikkat edilmelidir?
- Cevap: Pillerin kutupları bağlanırken artı kutup eksi kutba gelecek şekilde bağlanmalıdır; aksi takdirde devre çalışmaz veya piller bozulabilir.
Soru: Kumandalarda pillerin bağlanma türü neden önemlidir?
- Cevap: Kumandalarda piller doğru bağlanmazsa devre tamamlanmaz, bu yüzden cihaz çalışmaz.
Soru: El fenerlerinden daha parlak ışık elde edilmesi için neler yapılabilir?
- Cevap: El fenerinden daha parlak ışık elde etmek için piller seri bağlanmalıdır; böylece toplam gerilim artar ve ampul daha parlak yanar.
Soru: Elektrosit adlı hücrelerin yan yana bulunmasının avantajı nedir?
- Cevap: Elektrosit hücrelerin yan yana bulunması, daha fazla enerji üretmelerini sağlar ve balığın güçlü elektrik şoku vermesine yardımcı olur.
Performans Görevi
Adı: PİLLERİN BAĞLANMASIBeklenen Performans: Pillerin seri veya paralel bağlanmasının sonuçlarını gözlemleyebileceği deney tasarlama ve sunmaSüre: 35 + 40 dk.Araç Gereç: Pil yatakları, 8 adet özdeş pil, bağlantı kabloları, ampermetre, voltmetre, lamba, duy, kronometreDeğerlendirme: Dereceli Puanlama Anahtarı
Bu performans görevinde sizlerden aşağıda verilen adımları takip ederek bir deney tasarlamanız istenmektedir.
Soru: 1) Öğretmeninizin rehberliğinde 5-6 kişilik çalışma grupları oluşturunuz.
- Cevap: 5-6 kişilik bir grup kurduk ve herkes aktif katılacak şekilde anlaştık.
Soru: 2) Oluşturduğunuz grup içinde adaletli görev paylaşımı yapınız.
- Cevap: Görevleri adil paylaştık; devre kurma, ölçüm, süre tutma, çizim ve sunum olarak bölüştürdük.
Soru: 3) Bir pil, iletken tel ve lamba ile devre kurarak lambanın üzerinden geçen akımı ve uçları arasındaki potansiyel farkı ölçünüz. Elde ettiğiniz verileri 7. adımdaki tabloya kaydediniz.
- Cevap: Bir pil-lamba-anahtar devresi kurup ampermetreden akımı, voltmetreden lambanın uçlarındaki gerilimi ölçtük.
Soru: 4) Pilleri seri ve paralel bağlayarak bir deney tasarlayınız. Tasarladığınız deneyde pilleri seri bağlarken aşağıdaki şekillerde gösterildiği gibi düz ve ters bağlayınız.
- Cevap: İki pili seri düz (artı-eksi) ve seri ters (artı-artı/eksi-eksi) bağladık; ayrıca iki pili paralel bağladık.