10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 216
Konuya Başlarken
Elektrik enerjisi günümüzde ulaşım, iletişim, sağlık, tarım, sanayi ve daha birçok alanda yaygın bir biçimde kullanılır. Elektrik enerjisinin bu kadar geniş bir kullanım alanına sahip olması güvenli bir şekilde yönetilmesini zorunlu kılar.Elektrik akımı, doğru şekilde kullanılmadığında veya gerekli önlemler alınmadan kullanıldığında elektrik çarpması başta olmak üzere çeşitli tehlikelere yol açabilir. Şekildeki elektrik panoları gibi yüksek gerilim içeren alanlarda çalışan kişilerin koruyucu ekipman kullanması oldukça önemlidir. Elektrik akımının oluşturabileceği tehlikelere karşı bilinçlenmek ve gerekli önlemleri almak büyük önem taşır.
Soru: Elektrik kullanımındaki olası tehlikeler ve bu tehlikelere karşı alınması gereken önlemler neler olabilir?
- Cevap: Elektrik kullanımında çarpılma, yangın ve kısa devre tehlikesi olabilir; bu yüzden yalıtımlı kablo, sigorta ve topraklama kullanılmalıdır.
Soru: Olası elektrik çarpmasında tehlikenin boyutunu elektrik potansiyeli mi yoksa elektrik akımı mı belirler?
- Cevap: Tehlikenin boyutunu elektrik akımı belirler; akım arttıkça vücuda verilen zarar da artar.
Soru: İnsan vücudunun direnci kuru, ıslak veya terli iken kaç ohm olabilir?
- Cevap: İnsan vücudunun direnci kuru iken yaklaşık 100.000 Ω, ıslakken 1.000 Ω, terliyken 500 Ω civarındadır.
Soru: Elektrik tesisatlarındaki kablolar tutuşabilir mi, bunu önlemek için ne tür tedbirler alınmalıdır?
- Cevap: Evet, kablolar tutuşabilir; bunu önlemek için yalıtımlı malzemeler kullanılmalı ve aşırı yüklenme engellenmelidir.
Soru: Banyo gibi ıslak zeminlerde ve diğer ortamlarda elektrik kullanımına bağlı tehlikeler benzer midir?
- Cevap: Hayır, ıslak ortamlarda tehlike daha fazladır çünkü su elektriği iletir; bu yüzden banyo gibi yerlerde priz ve elektrikli cihazlardan uzak durulmalıdır.
3.4. Etkinlik
Adı: ELEKTRİK AKIMININ TEHLİKELERİAmaç: Elektrik akımının oluşturabileceği tehlikelere karşı alınması gereken önlemlerle ilgili bilgi toplayabilmeSüre: 30 + 30 dk.Araç Gereç: Renkli karton kâğıtlar, ilgili görseller, renkli kalemlerYönerge: Aşağıda verilen işlem basamaklarını takip ederek etkinliği gerçekleştiriniz. Etkinliğin sonunda değerlendirme sorularını cevaplayınız. Hazırlayacağınız poster öğretmeniniz tarafından "Dereceli Puanlama Anahtarı" ile değerlendirilecektir.
Soru: 1) Öğretmeninizin rehberliğinde en az dört kişilik gruplar oluşturunuz.
- Cevap: Dört kişilik bir grup oluşturduk ve herkesin görevini belirledik.
Soru: 2) Ders öncesinde elektrik akımının günlük hayatta oluşturabileceği tehlikelere karşı alınması gereken önlemlere yönelik yaptığınız araştırmaları kendi grubunuzla tartışınız.
- Cevap: Grubumuzla elektrik akımının neden olabileceği çarpılma, kısa devre ve yangın gibi tehlikeleri konuştuk. Bu tehlikelere karşı yalıtımlı eldiven kullanımı, sigorta takılması, prizlerin aşırı yüklenmemesi ve topraklama yapılması gerektiğini belirledik.
Soru: 3) Kendi grubunuzla derlediğiniz bilgileri sınıf ortamında tartışarak bilgilerin doğruluğunu test ediniz.
- Cevap: Sınıfta tartışma sırasında herkes araştırdığı bilgileri paylaştı. Öğretmenimiz ve arkadaşlarımızla kontrol ettik; verdiğimiz bilgilerin doğru olduğunu, özellikle akımın değil voltajın değil akımın tehlike oluşturduğunu ve ıslak ortamlarda riskin arttığını teyit ettik.
Soru: 4) Araştırma sonucunda elde ettiğiniz ve doğruladığınız bilgileri derleyerek elektrik akımının insan sağlığı üzerinde oluşturabileceği tehlikelere karşı alınması gereken önlemleri açıklayan bir farkmdalık posteri hazırlayınız.
- Cevap: Elektrik akımının tehlikelerine karşı alınacak önlemleri içeren, görsellerle desteklenmiş bir farkındalık posteri hazırladık.
Soru: 5) Hazırladığınız posteri öğretmeninizin rehberliğinde sınıfta arkadaşlarınıza sununuz. Hazırlanan farkmdalık posterlerini okul panosunda sergileyiniz.
- Cevap:
Değerlendirme
Soru: 1) Elektrik akımının oluşturabileceği tehlikeler nelerdir? Açıklayınız.
- Cevap: Elektrik akımının oluşturabileceği tehlikeler şunlardır: Vücuttan geçen elektrik akımı; ciltte yanıklara, sinirler ve kaslarda kalıcı hasara, kalbin durması gibi ciddi durumlara neden olabilir. Elektrik devrelerindeki aşırı ısınma veya kıvılcım yangına veya patlamalara sebep olabilir.