10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 272
4.5 Soru
Soru: Deniz kenarında bulunan bir otelin tanıtımını yapmak için kıyı şeridinin havadan görüntüsü dron ile videoya alınır. Bu videoyu izleyen bir lise öğrencisi, denizdeki dalgaların süratinin her yerde aynı olmadığını fark eder. Öğrenci video görüntüsünü şekildeki gibi bölgelere ayırıp 1, 2 ve 3 numaralarıyla adlandırır. Bu bölgelerde dalgaların yayılma süratlerinin arasındaki ilişkiyi ν3> ν1 > ν2 olarak belirler. Buna göre 1, 2 ve 3. bölgelerin derinliklerini ( d1 d2, d3) küçükten büyüğe sıralayınız.
- Cevap: Su dalgalarının hızı, suyun derinliğine bağlı olarak arttığından hızlar arasındaki sıralamanın aynısı derinlikler için de geçerlidir. V3 > V1 > V2 olduğundan d3 > d1 > d2 olur.
4.6 Soru
Soru: Fizik öğretmeni, öğrencilerinden dalgalarla ilgili gözlemlerini paylaşmalarını ister. Öğrencilerin deneyimleri aşağıdaki gibidir:Sudem: Kapalı havalarda şimşek çaktığında önce ışığı görürüz, sonra sesi duyarız.Cihan: Havası boşaltılmış cam fanusun içinde bulunan bir zil, lamba ve pilden oluşan devrede zilin sesi duyulmazken lambanın ışığı görülür.Eşlem: Cep telefonlarında iletişim, baz istasyonları ile sağlanırken uydu telefonlarında uydular ile sağlanır. Uydu telefonları, baz istasyonlarının bulunmadığı açık denizler, orman yangınlarının yaşandığı bölgeler ve geniş açık hava etkinliklerinde iletişimin sağlanması amacıyla kullanılır.Sudem, Cihan ve Eslem’in cümlelerindeki mekanik ve elektromanyetik dalga örneklerini yazınız. Mekanik ve elektromanyetik dalgalar arasındaki farkları kısaca açıklayınız.
- Cevap: Sudem ve Cihan’ın örneklerindeki ses dalgası, bir mekanik dalga örneğidir. Görünür ışık ve iletişim için kullanılan radyo dalgaları elektromanyetik dalgalara örnektir. Elektromanyetik dalgalar boşlukta yayılabilirken mekanik dalgaların yayılması için maddesel ortama ihtiyaç vardır. Mekanik dalga çeşitlerinde (ses, deprem, su ve yay) dalgaların yayılma hızları farklı parametrelere göre değişkenlik gösterirken elektromanyetik dalgaların tamamında dalgaların yayılma hızı aynı parametreye göre değişir. Kısacası bütün elektromanyetik dalgalar aynı ortamda aynı hızla ilerler.