10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 308
Soru: 3) Dalgaları özelliklerine göre sınıflandırmak, farklı türdeki dalgaların nasıl yayıldığını ve hangi ortamlarda enerji taşıdığını anlamak açısından önemlidir. Buna göre aşağıda verilen dalgalar için tabloyu “X” ile işaretleyerek sınıflandırınız.
- Cevap:
Soru: 4) İnşaat mühendisleri, binaları inşa etmeden önce jeofizik mühendislerinin binanın inşa edileceği zeminle ilgili yapmış olduğu zemin etüdünü dikkate alırlar. Zemin etüdünde kullanılan yöntemlerden biri de ses dalgaları kullanılarak yapılan çalışmalardır. İncelenecek zemine gönderilen ses dalgalarının farklı yapılardaki ortamlarda farklı süratlerle yayılmasından yararlanılarak zemin hakkında bilgi sahibi olunur. İnşaat mühendisleri, jeoloji mühendislerinin ölçümlerinin standart olması adına zeminin türüne göre farklı ölçüm yerleri belirlemek isterler. Mühendisler birbirinden haberdar olmak için genellikle telsiz kullanırlar. Aşağıdaki tablo yapılan bir zemin etüdü çalışma sonuçlarını göstermektedir. Buna göre;
Soru: a) Ses dalgalarının yayılma süratinin bulunduğu ortama göre değişiklik göstermesinin nedeni ne olabilir? Açıklayınız.
- Cevap: Ortamdaki madde yoğunluğunun fazla ya da az olması ses dalgalarının yayılma hızını etkiler.
Soru: b) Ses dalgasının yayılma süratinin en büyük ve en küçük olduğu ortamları yazınız.
- Cevap: Kaya gibi katı ortamlarda tanecikler çok sık olduğu için ses en hızlı yayılırken çamur gibi yoğunluğu düşük ve yapısı düzensiz ortamlarda sesin yayılma hızı en düşüktür.
Soru: c) Zemin etüdü yapılırken ses dalgalarının zeminde hızlı mı yoksa yavaş mı ilerlediğini gözlemlemek bina yapımı için nasıl bir bilgi sağlar? Açıklayınız.
- Cevap: Ses dalgalarının hızlı ilerlediği zeminlere bina yapmak daha doğru olur. Çünkü sert zeminlerde ses dalgaları tıpkı deprem dalgaları gibi hızlı hareket etmektedir. Deprem dalgalarının hızlarının arttığı yerde genlikleri azalacağı için yıkıcı etkileri de azalacaktır.