9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 113
Soru: Görsellerdeki hareketlerin niteliklerini a maddesinde örneklendirildiği gibi sırasıyla yazınız.
- Cevap:
a) Düz bir yolda hareket eden aracın üzerindeki tüm noktalar aynı yönde hareket eder. Aracın tekerlekleri ise sabitlenmiş bir nokta etrafında döner.b) Dönen rüzgâr türbini sabit eksen etrafında dönme hareketi yapar.c) Metronom titreşim hareketi yapar.ç) Ok ilerlerken öteleme hareketi yapar.d) Asılan cisim ve yay titreşim hareketi yapar.e) Çarklar dönme hareketi yapar.
Soru: Niteliklerini belirlediğiniz hareketleri benzer ve farklı yönlerini dikkate alarak sınıflandırınız.
- Cevap:
Hareket türlerini şu şekilde sınıflandırabiliriz:
- Doğrusal Hareket: Arabanın düz yolda ilerlemesi gibi.
- Dönme Hareketi: Rüzgar türbininin pervanesinin dönmesi.
- Titreşim Hareketi: Metronomun sabit aralıklarla hareket etmesi.
- Basit Harmonik Hareket: Yayın yukarı ve aşağı hareketi.
Soru: Sınıflandırmanızı diğer gruplarla paylaşarak grupların sınıflandırmaları ile ilgili tartışınız.
- Cevap: Sınıflandırmamızı diğer gruplarla paylaşarak, gruplar arasındaki farkları tartışırız. Özellikle hareket türlerinin nasıl tanımlandığı ve hangi özelliklerle sınıflandırıldığı üzerinde dururuz. Bu tartışmalar sırasında hareketin farklı yönleri hakkında daha geniş bir perspektif kazanırız.
Soru: Sınıflandırdığınız hareketleri türlerine göre isimlendiriniz. İsim önerilerinizi, bu ismi önerme gerekçenizi ve etkinlikte verilen örnekler dışında günlük hayatta karşılaştığınız bir örneği aşağıdaki tabloya yazınız. Tablonuzdaki açıklamaları kısa bir metne dönüştürerek bülten panosunda paylaşınız.
- Cevap: Hareket türleri arasında, doğrusal hareket trenlerin raylar üzerinde ilerlemesi gibi sabit bir doğrultuda gerçekleşir. Dönme hareketi ise tavan pervanesi gibi sabit bir eksen etrafında döner. Titreşim hareketi, saat sarkacında olduğu gibi merkez etrafında ileri geri tekrarlayan bir harekettir. Basit harmonik hareket ise yayın esneyip geri toparlanması gibi elastik cisimlerin tekrarlayan hareketidir. Bu farklı hareket türleri günlük yaşamda sıkça karşımıza çıkar ve çeşitli alanlarda gözlemlenebilir.
Soru: Birden fazla hareket türünü aynı anda yapan cisimlere üç örnek veriniz. Örneklerinizi isim önerinizi kullanarak kısaca açıklayınız.
- Cevap:
Araba (Doğrusal ve Dönme Hareketi): Bir araba, yol boyunca doğrusal hareket ederken tekerlekleri aynı anda dönme hareketi yapar.
Rüzgar Türbini (Dönme ve Salınım Hareketi): Rüzgar türbininin pervaneleri dönme hareketi yaparken, güçlü rüzgarlar altında hafif salınım hareketi yapabilir.
Yaylı Araba (Titreşim ve Doğrusal Hareket): Yaylarla donatılmış bir araba, düz bir yolda ilerlerken yaylar nedeniyle yukarı-aşağı titreşim hareketi yapar.
Soru: Bir cismin yaptığı hareketin özellikleri hareketin temel kavramlarından hangisiyle belirlenebilir?
- Cevap: Hareket türlerinin belirlenmesi hareketin temel kavramlarından referans noktası ile açıklanabilir.
Soru: Dağ bisikleti kullanan Kemal, ormanlık alanda pedal çevirerek ilerlerken bisikletin amortisörleri sayesinde daha az sallanıyor ve konforlu bir şekilde seyahat ediyor. Kemal, seyahati esnasında titreşim konumunda olan telefonuna gelen bildirimi hissedip duruyor ve bildirimi okuduktan sonra mola yerine doğru hareket ediyor. Kemal’in seyahati boyunca gerçekleşen hareket türlerini yazınız.
- Cevap: Tekerleklerin ve pedalların hareketi dönme, amortisörün ve telefonun hareketi titreşim, Kemal’in ve bisikletin ilerlemesi öteleme hareketidir.