9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 166
8. Alıştırma
Soru: Pipet, sıvı içecekleri bardak veya şişeden kolayca içmek için kullanılan ince, plastik bir borudur. Bir içecek içilirken kullanılan pipetin çalışma ilkesini Torricelli deneyinden elde edilen ilkelerle karşılaştırınız. Bu ilkeler arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları yazınız.
- Cevap:
Benzerlikler
- Her iki durumda da hava basıncı önemli bir rol oynar. Torricelli deneyinde cıva sütunu atmosfer basıncı ile dengelenirken bir pipette içecek, ağız içindeki basıncın düşürülmesiyle yükselir. Dışarıdaki atmosfer basıncına kıyasla düşük olan bu basınç, içeceği yukarı doğru iten bir kuvvet oluşturur.
- İki durumda da sıvı hareketi basınç farklarından kaynaklanır. Torricelli deneyinde cıvanın üst kısmı neredeyse vakum hâlindeyken pipette içecek, ağızdan çekilen hava sayesinde yükselir.
Farklılıklar
- Torricelli deneyinde cıva gibi ağır bir metal kullanılırken pipetle içilen içecek genellikle su bazlıdır.
- Torricelli deneyinde cıva sütunu kendi ağırlığı ve atmosfer basıncı dengesi ile bir vakum tüpünde yükselir ve düşer. Pipet kullanımında ise ağız içindeki basıncın azaltılmasıyla içecek yukarı çekilir.
- Torricelli deneyi atmosfer basıncını ölçmek için tasarlanmışken pipet, günlük hayatta pratik bir içecek tüketim aracı olarak kullanılır.