9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 188
Soru: Akışkanların sürati ile basıncı arasındaki ilişkiyi genelleyen Bernoulli İlkesini yazınız.
- Cevap: Bernoulli İlkesi: Bir akışkanın akışı boyunca toplam mekanik enerjisi (kinetik enerji ve potansiyel enerji) sabittir. Diğer bir deyişle akışkanın sürati arttıkça basıncı düşer, sürati azaldıkça basıncı artar.
Değerlendirme
İskender öğretmen, öğrencilerinden görseldeki düzeneği kurmalarını istiyor. Bunun için gerekli araç gereci (iki adet kâğıt, ip, bağlantı çubuğu, bağlantı parçası ve üçayak) öğrencilere veriyor.
Öğrenciler, iş birliği içinde kâğıtları alıyor. Kâğıtların uç noktalarına delik açarak deliklerden ipleri geçiriyor. Aralarında 5-10 cm uzaklık olacak şekilde kâğıtları karşılıklı bağlıyor. Öğrenciler, kâğıtların arasına üflediklerinde kâğıtların birbirine yaklaştığınıgözlemliyorlar.
Soru: Arasına üflendiğinde kâğıtların birbirine yaklaşmasını akışkanların sürati ile basıncı arasındaki ilişkiye dayanarak açıklayınız.
- Cevap: İki karton arasına üflendiğinde bu bölgede hava akışının sürati artar. İki karton arasından geçen hava molekülleri daha süratli hareket eder. Hava akışının sürati arttıkça Bernoulli İlkesi’ne göre bu bölgede hava basıncı azalır. Diğer bir deyişle iki karton arasındaki hava basıncı, kartonların dışındaki hava basıncından daha düşük hâle gelir. İki karton arasındaki basınç dış basınca göre daha düşük olduğundan daha yüksek basınç dış taraftan kartonları içeri doğru iter. Kartonların iç yüzeyine göre dış yüzeyindeki daha yüksek basınç, kartonları birbirine doğru yaklaştırır.
Soru: Günlük hayattan akışkanın sürati ile basıncı arasındaki ilişkiyi anlatan üç örnek veriniz. Örneklerinizi aşağıdaki tabloya yazınız.
- Cevap:
➢ Binaların havalandırma kanallarında hava, daralan bölgelerde süratlenir ve Bernoulli İlkesi’ne göre sürat artışı basınç düşüşüne yol açar. Bu düşük basınç, sistemde istenmeyen hava akımlarını engeller.
➢ Bir ev bacasının üst kısmında rüzgârın sürati arttıkça Bernoulli İlkesi’ne göre basınç azalır. Bu düşük basınç, bacanın içindeki dumanın daha süratli çekilmesine neden olur.
➢ Bir su sebilinin musluğunun dar kısmından geçen suyun sürati artar ve bu bölgede basınç düşer.