9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 197
Filiz ve Fethi’nin ailesi, köylerine ait yaylada komşularıyla ekip çalışması yaparak ve yardımlaşarak bir ev yapıyorlar. Yaptıkları evin çatısına büyük bir su deposu yerleştirmeye karar veriyorlar. Bu su deposu hem evin su ihtiyacını karşılayacak hem de bahçeyi sulamak için kullanılacaktır.Buna göre
Soru: Su deposu tamamen doldurulduğunda suyun deponun tabanında oluşturacağı basınç;I. yoğunluk,II. derinlik,III. kesit alanı,IV. yer çekimi ivmesi,V. sıcaklıketmenlerinden hangilerine bağlıdır?
A) Yalnız IB) Yalnız IIC) I ve IIID) I, II ve IV EE) III, IV ve V
- Cevap: D
Soru: Su deposunun kapasitesini artırmak için deponun yüksekliği artırılır ve tamamı su ile doldurulursa deponun tabanına etkiyen sıvı basıncı nasıl değişir? Açıklayınız.
- Cevap: Su deposunun yüksekliği artırıldığında deponun tabanındaki su basıncı artar.
Soru: Depodaki su kullanılırken depoya su eklenmezse deponun tabanına uygulanan sıvı basıncı nasıl değişir? Açıklayınız.
- Cevap: Depodaki su kullanıldıkça su seviyesi düşeceği için derinlik azalır ve bu nedenle deponun tabanına yapılan sıvı basıncı azalır.
Soru: Depo su yerine farklı bir sıvı ile doldurulursa deponun tabanına uygulanan sıvı basıncı nasıl değişir? Açıklayınız.
- Cevap: Depo farklı bir sıvı ile doldurulduğunda sıvının özkütlesine bağlı olarak basınç değişir. Daha yoğun (özkütlesi yüksek) bir sıvı kullanıldığında tabandaki basınç artar, daha az yoğun bir sıvı kullanıldığında ise basınç azalır.
Soru: Evin yapıldığı yayla, köyden yaklaşık 1.000 m daha yüksek bir yerdedir. Bu ev köyde yapılmış olsaydı suyun deponun tabanına uyguladığı sıvı basıncı nasıl değişirdi? Açıklayınız.
- Cevap: Yükseklik değişiminin (1.000 m) suyun özkütlesi veya yer çekimi ivmesi üzerinde çok büyük bir etkisi olmaz. Bununla birlikte teorik olarak yükseklik arttıkça yer çekimi ivmesi biraz azalabilir, bu da basıncın çok az bir miktar azalmasına neden olabilir. Pratikte bu fark, ihmal edilebilir derecede küçük olacaktır.
Soru: Sıvılarda basınca etki eden etmenleri kullanarak sıvı basıncının matematiksel modelini ve matematiksel modelden hareketle sıvılarda basınca ilişkin çıkarımlarınızı tabloya yazınız.
- Cevap: Matematiksel Model P = h • d • g
Çıkarımlar
- Sıvı basıncı, sıvının yüksekliği ile doğru orantılıdır. Yükseklik arttıkça basınç artar.
- Sıvı basıncı, sıvının yoğunluğu ile doğru orantılıdır. Daha yoğun bir sıvı, daha yüksek basınç oluşturur.
- Sıvı basıncı, yer çekimi ivmesi ile doğru orantılıdır. Yer çekimi arttıkça basınç artar.
- Sıvı basıncı, sıvının kesit alanına bağlı değildir. Bu nedenle aynı yükseklikte ve aynı yoğunlukta olan farklı genişlikteki kaplarda basınç aynı olur.