9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 235
7. Alıştırma
Soru: Günlük hayatınızda basıncın hâl değişimine etkisine ilişkin karşılaştığınız olaylar nelerdir? Açıklayınız.
- Cevap: Düdüklü tencerede suyun kaynama noktası normal tenceredeki sudan daha yüksektir. Bu nedenle düdüklü tencerede daha yüksek sıcaklıklarda kalabilen yemek normal tenceredekinden daha çabuk pişer. Karlı havada asfalttan geçen araçlar basıncı artırdığından erime noktasını düşürür ve yolda kar birikmez. Kalın buz kalıpları ince tellerle basınç uygulanarak kolayca kesilir.
8. Alıştırma
Bir grup öğrenci, tasarladıkları bir deneyi gerçekleştirmek için bir düzenek hazırlıyor. Deneyde eşit zaman aralıklarında, eşit ısı veren bir kaynak kullanarak katı hâldeki bir maddeyi gaz hâline geçinceye kadar ısıtıyorlar. Deney sonucunda öğrencilerin elde ettikleri sıcaklık-zaman grafiği aşağıda verilmiştir.
Soru: Tamamını sadece eritmek için maddeye verilmesi gereken ısı ile tamamını sadece gaz hâline geçirebilmek için verilmesi gereken ısı arasındaki büyüklük ilişkisi nedir?
- Cevap: Katı maddeyi tamamen eritmek için ısı kaynağından t süre ısı alınmıştır. Bu da Q kadar ısıya karşılık gelir. Aynı maddeyi gaz hâline geçirmek için 3t zaman geçmiştir. Bu da 3Q ısıya karşılık gelir. Buradan “Bir maddeyi eritmek için o maddeye verilmesi gereken ısı, aynı maddeyi gaz hâline geçirmek için verilmesi gereken ısıdan daha az olmaktadır.” sonucuna varılır.
Soru: Diğer koşullar aynı kalmak şartıyla madde miktarı artırılarak deney tekrarlandığında grafikteki hangi değerler, nasıl değişir?
- Cevap: Maddeye verilecek ısı, Q = m • c • ΔT matematiksel modeline göre madde miktarıyla doğru orantılı olarak değişir. Kısaca madde miktarı arttıkça maddeye verilecek ısı artar. Buradan “Grafikteki zaman değerlerinin daha büyük çıkması beklenir.” sonucuna varılır.
Soru: Diğer koşullar aynı kalmak şartıyla ısı kaynağının gücü artırılarak deney tekrarlandığında grafikteki hangi değerler, nasıl değişir?
- Cevap: Isı kaynağının gücünün artması, birim zamanda kaynağın maddeye vereceği ısının artması anlamına gelir. Bu da aynı grafikteki zaman değerlerinin daha küçük olacağı anlamına gelir.