9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 248
6. Etkinlik Isı İletimini ve Yalıtımını Keşfetmek
Amaç: Katı maddelerde ısı iletim hızını etkileyen etmenlere ilişkin çıkarım yapabilmeSüre: 30 dk.Araç Gereç: Gerekli araç gereç, yapılacak deneyin özelliğine göre grubunuz tarafından belirlenecektir. Yönerge Aşağıdaki basamakları takip ederek etkinliği gerçekleştiriniz.
Soru: Sınıfta bulunan farklı cisimlere dokunarak cisimlerin sıcaklıklarına yönelik hissettiklerinizi ifade ediniz.
- Cevap: Sınıfta bulunan metal, ahşap ve plastik gibi farklı cisimlere dokunduğumuzda, bazıları daha soğuk bazıları daha sıcak hissedilir. Metal yüzeyler genellikle daha soğuk, ahşap ve plastik ise daha ılık hissedilir, çünkü metaller ısıyı daha hızlı iletir.
Soru: Yemek yapılırken kullanılan tahta kaşık ve metal kaşığın sıcaklıklarının değişim hızını karşılaştırınız ve günlük hayattan benzer olayları arkadaşlarınız ile paylaşınız.
- Cevap: Metal kaşık iyi bir ısı iletkeni olduğu için sıcak yemekle temas ettiğinde hızla ısınır, tahta kaşık ise ısıyı iletmediğinden uzun süre soğuk kalır. Günlük hayatta metal kapı kolunun soğuk, plastik veya ahşap bir yüzeyin daha ılık hissedilmesi bu duruma örnektir.
Soru: Öğretmeninizin rehberliğinde gruplara ayrılınız. Grup arkadaşlarınızla görüş alışverişinde bulunarak aşağıdaki deneylerden birini seçiniz.
- Cevap: 1. Deney - Isı iletim hızının maddenin cinsine bağlı değişimini gözlemleyebilme
Soru: Seçtiğiniz deneyin amacı doğrultusunda bir hipotez oluşturunuz.
- Cevap: Farklı maddeler, ısı iletim özelliklerine bağlı olarak farklı hızlarda ısınır ve soğur. Metaller, ahşap ve plastikten daha hızlı ısı iletir.
Soru: Deneyde ihtiyaç duyacağınız araç gereci, deney düzeneğinin tasarımını ve deney sırasında nelere dikkat edeceğinizi tartışarak deney kurgusu yapınız. Kurguladığınız deneyi uygulanabilir bir tasarım hâline getiriniz. Deneyde kullanacağınız araç gereci ve tasarımınızı tablodaki ilgili kısımlara yazınız. Tasarladığınız deney düzeneğinin basit bir görselini çiziniz.
- Cevap:
Soru: Tasarladığınız deneyi grubunuzla iş bölümü yaparak gerçekleştiriniz. Katilarda ısı iletim hızının bağlı olduğu etmenlere ilişkin deney gözlem sonuçlarınızı yazınız.
- Cevap: Metal çubuk en hızlı ısıyı iletti, çünkü ısı iletkenliği en yüksektir. Ahşap ve plastik çubuklar ısıyı çok yavaş iletti, çünkü yalıtkan özellik gösterirler. Sonuç olarak, farklı maddelerin ısı iletim hızları farklıdır ve bu hız, maddenin cinsine bağlıdır.