10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 15
Ön Değerlendirme
Robot süpürgeler; sensörleri sayesinde yörüngelerini belirleyen, halı ve parke gibi farklı zeminlerde çekiş gücünü ayarlayabilen, ev temizliğinde insanlara yardımcı olmak için tasarlanmış elektronik cihazlardır. Sensörler, önüne bir engel çıkan süpürgenin yavaşlayarak durmasını ve farklı bir yöne dönerek çalışmaya devam etmesini sağlar. Ayrıca sensörler, bekleme istasyonuna yaklaşan süpürgenin süratini azaltarak istasyona ulaştığında durmasını sağlar.
Şekilde bir evin krokisi verilmiştir. Süpürge, A noktasında durgun hâlde iken harekete başlayarak belirli bir sürate ulaşınca hareketine sabit süratle devam eder. Süpürge dönüş hareketi esnasında A noktasına yaklaştığında süratini azaltır ve A noktasına ulaştığında durur. Süpürge, şekilde kesikli çizgilerle gösterilen AOB, BOC ve COA yörüngelerini sırasıyla takip ederek başlangıç noktasına geri döner.
Soru: 1) Süpürgenin O noktasındaki konumunu tanımlamak için hangi temel bilgilere ihtiyaç duyulduğunu belirtiniz.
- Cevap: O noktasındaki konumu tanımlamak için bir referans noktası, koordinat sistemi ve yön bilgisi gerekir. O başlangıç noktası seçilirse konumu sıfırdır.
Soru: 2) Süpürgenin hareketi boyunca hangi durumdaki yer değiştirme büyüklüğü en küçüktür?
- Cevap: Süpürge başlangıç noktası A’ya geri döndüğünde yer değiştirme büyüklüğü 0 olur ve en küçük değerini alır.
Soru: 3) Süpürgenin B ve C noktaları arasındaki yer değiştirmesini açıklayarak şekil üzerinde çizerek gösteriniz.
- Cevap: Yer değiştirme, süpürgenin hareketinin başlangıç noktası (B) ile bitiş noktasını (C) birleştiren vektördür. Süpürgenin izlediği yolun şekli veya uzunluğu ne olursa olsun yer değiştirme her zaman sadece bu iki nokta arasındaki doğrusal uzaklığa eşittir.
Soru: 4) Süpürgenin hareketinin hangi durumlarda ivmeye sahip olduğunu hızının büyüklüğü ve yönündeki değişiminden faydalanarak açıklayınız.
- Cevap: Süpürgenin hareketinde süpürge başlangıçta hızlanırken, engellere çarptığında yavaşlarken ve yön değiştirirken süratinde değişimler gözlemlenir.