10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 232
Soru: c) Metal bir kapı koluna dokunulduğunda çarpılma hissinin oluşmasının ve bu durumun özellikle kış aylarında daha sık yaşanmasının nedenlerini açıklayınız.
- Cevap: Kuru hava, statik elektrik birikimini artırabilir. Ancak hava koşulları bölgeden bölgeye değişiklik gösterebilir. Bazı bölgelerde kış aylarında hava kuru olabilirken bazı bölgelerde ise daha nemli olabilir. Kuru havada kıyafetlerin birbirine sürtünmesiyle vücutta yük birikebilir. Biriken bu yükler metal bir yüzeye dokunulduğunda iletken üzerinden hızla toprağa akarak küçük bir elektrik akımı oluşturur ve hafif bir çarpılma hissine neden olabilir.
Soru: 8) Şekil 1 ve Şekil 2’de suyun akış hareketi ve Şekil 3’te yüklerin hareketi gösterilmektedir. Şekil 1’deki vana açıldığında su borusunda su akışı gerçekleşir. Suyun akışı, basit elektrik devresinde anahtarın açılmasıyla meydana gelen yük hareketini temsil eder. Şekil 3’te kesit alanı A olan bir iletken telin bir kesitindeki yüklerin hareketi gösterilmektedir. Vana açıldığında t sürede A kesitinden geçen su miktarı ile suyun debisi bulunabilir. Buna göre;
Soru: a) İletken telde elektrik akımı oluşmasının hangi değişkenlere bağlı olduğunu kısaca açıklayınız.
- Cevap: Vana açıldığında su yüksekliğinin fazla olduğu borudan az olan kısma doğru su akışı iki kaptaki yükseklikler eşit oluncaya kadar devam eder. Bu durumda elektrik potansiyelleri farklı uçlar arasına bağlanan iletkende anahtar kapatıldığında potansiyelin fazla olduğu yerden potansiyelin az olduğu yere doğru elektrik akımı oluşur. Bu elektrik akımı, iki uçtaki potansiyeller eşit oluncaya kadar devam eder. Buna göre iletken içindeki yükler ve yükleri harekete geçiren potansiyel fark akımın oluşmasını sağlar.
Soru: b) İletkenin t sürede üzerinden geçen yük miktarı iki katına çıkarıldığında elektrik akımının büyüklüğü için ne söylenebilir?
- Cevap: İletken telin t sürede üzerinden geçen yük miktarının iki katına çıkar. Bu durumda elektrik akımı iki katına çıkar.
Soru: c) İletkenin üzerinden geçen yük miktarının kesit alanından 2t sürede geçmesi durumunda elektrik akımının büyüklüğü için ne söylenebilir?
- Cevap: İletkenin kesitinden geçen yük miktarı aynı kalırken süre iki katına çıktığından yük akışı daha yavaş gerçekleşir. Bu durumda elektrik akımı başlangıçtakine göre yarıya düşer.