10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 290
Konuya Başlarken
Kuşlar uçarken kanatlarını belirli bir frekansla çırpmaktadır. Kanat çırpma hızı, kuşun vücut yapısına ve kanat genişliğine uygun, doğal bir frekansta gerçekleştiğinden kanatlar hava ile uyumlu bir şekilde hareket eder. Bu hareket; kuşların uzun süre havada kalmasını, uzun yollar katetmesini ve daha az enerji harcamasını sağlamaktadır. Benzer şekilde salıncakta sallanan bir kişiye düzenli aralıklarla kuvvet uygulandığında salıncağın salınım genliği artmaktadır. Bu durumda salıncağın daha ileri ve yükseğe hareket etmesi sağlanır.
Soru: Bir kuşun kanat çırpma frekansının doğal frekanstan sapmasının uçuş hızına ve enerji verimliliğine etkisi nedir?
- Cevap: Kuşun kanat çırpma frekansı doğal frekanstan saparsa hava akımıyla uyum bozulur, bu da uçuş verimini düşürür ve daha fazla enerji harcanmasına neden olur. Doğal frekansta çırpıldığında ise hava direnci azalır ve uçuş daha verimli gerçekleşir.
Soru: Salıncakta sallanan bir kişiye uygulanan kuvvetler salıncağın salınım hareketini ne şekilde etkiler?
- Cevap: Salıncakta sallanan kişiye düzenli aralıklarla itme kuvveti uygulanırsa, salınım genliği artar ve salıncak daha yükseğe çıkar; düzensiz veya zıt yönde kuvvet uygulanırsa hareket zayıflar.
Soru: Deprem sırasında aynı zemin üzerinde bulunan binaların farklı derecelerde dayanıklılık göstermesinin sebepleri neler olabilir?
- Cevap: Deprem sırasında binaların dayanıklılığı; yapı malzemesi, kat sayısı, ağırlık merkezi ve doğal titreşim frekansının zemin frekansına yakınlığına bağlıdır. Aynı zemin üzerindeki binalar bu özellikler bakımından farklı olduğundan, bazıları daha fazla sarsılır veya yıkılır.
4.6. Etkinlik
Adı: REZONANS VE DEPREMLE İLGİLİ KAVRAMLARAmaç: Rezonans ve depreme ilişkin kavramlar üzerinden depremi sorgulayabilmeSüre: 35 dk.Araç Gereç: Genel ağ bağlantılı cihazYönerge: Aşağıdaki işlem basamaklarını takip ederek etkinliği gerçekleştiriniz. Etkinlik sonunda hazırlayacağınız kavram haritası “Dereceli Puanlama Anahtarı” ile öğretmeniniz tarafından değerlendirilecektir.
Soru: 1) Yandaki karekodu kullanarak bardakların titreşimini, köprülerin salınım hareketini ve depremle ilgili kavramları içeren animasyonu izleyiniz.
- Cevap: Animasyonda bardakların belirli frekansta titreşerek rezonansa girdiği, köprülerin salınım hareketi yaptığı ve depremlerde yer kabuğunun benzer titreşimler oluşturduğu görülmüştür.
Soru: 2) izlediğiniz dijital içeriklerden yararlanarak depremle ilgili aşağıdaki kavramları kendi cümleleriniz ile tanımlayınız.
- Cevap:
✅Rezonans: Bir sistemin belirli bir frekansta uygulanan kuvvete karşı aşırı tepki vermesi ve genliğinin büyük ölçüde artması durumudur.✅Odak Noktası: Yerin içinde depremin enerjisinin ilk olarak ortaya çıktığı noktadır.✅Merkez Üssü: Depremin odak noktasının yer yüzeyine en yakın olduğu noktadır.✅Şiddet: Depremin binalar, doğa ve insanlar üzerindeki etkilerinin bir ölçüsüdür.✅Büyüklük: Bir deprem sırasında açığa çıkan toplam enerji miktarını ölçen bir değerdir.