9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 169
Konuya Başlarken
Doğadaki sistem, model veya canlılar örnek alınarak tasarımlar yapılmasına ve teknolojiler geliştirilmesine biyomimikri denir. Su altı araçlarının yapımında nau- tilus, yayın balığı, yunus gibi deniz canlılarının sudaki hareketlerinden ilham alınmıştır. Nautilus, kafadan bacaklı kabuklu bir deniz canlısıdır. Kıvrımlı kabuklarının içinde odacıklar bulunur. Nautilus, dalış yaptığında odacıklar suyla dolar ve yüzeye çıkarken odacıklara pompalanan özel bir gazla su boşaltılır. Aşağıdaki görselde verilen denizaltı da aynı ilke ile çalışır. Denizal- tılarda bulunan safra tankları bir miktar hava ve su ile doludur. Denizaltıyı daldırmak için safra tankları su ile doldurulur ve bu durum denizaltının yoğunluğunu artırır, denizaltı batmaya başlar. Tanklardaki suyun boşaltılıp yerine hava pompalanmasıyla denizaltının yoğunluğu azalır ve denizaltı böylece yüzeye çıkar.
Su altı araçları tasarlanırken nautilusun aerodinamik ve hidrodinamik özelliklerinden ilham alınmıştır. Aerodinamik ve hidrodinamik özellikler, su altı araçlarının daha az dirençle hareket etmesini sağlar ve enerji verimliliğini artırır.
Soru: Deniz canlılarından ilham alınarak tasarlanmış başka hangi teknolojiler veya ürünler bulunmaktadır? Bu teknolojiler günlük hayatı nasıl etkilemiştir?
- Cevap:
Deniz canlılarından ilham alınarak tasarlanmış teknolojilerden bazıları şunlardır:
- Dalgıç giysileri: Köpekbalıklarının derisinden esinlenerek tasarlanmıştır, yüzme sırasında sürtünmeyi azaltır.
- Yüzgeç robotları: Balıkların yüzgeç hareketlerinden ilham alınarak yapılmış, su altı araştırmalarında kullanılır.
- Gemiler: Balinaların yüzgeç yapısı, gemilerin stabilitesini artırmak için tasarımda kullanılmıştır.
Bu teknolojiler enerji tasarrufu sağlar, güvenliği artırır ve deniz araştırmalarını kolaylaştırır.
Soru: Uçma yeteneğine sahip canlılardan ilham alınarak tasarlanmış hangi teknolojiler veya ürünler bulunmaktadır? Bu teknolojilerin günlük hayata etkileri neler olabilir?
- Cevap:
Uçma yeteneğine sahip canlılardan ilham alınarak tasarlanmış teknolojilerden bazıları:
- Uçaklar: Kuşların kanat yapısı, aerodinamik tasarım için model alınmıştır.
- Drone'lar: Helikopter ve kuşların hareketleri temel alınarak geliştirilmiştir.
- Paraşütler: Yarasaların kanatlarının yüzey alanını kullanma şekline göre tasarlanmıştır.
Bu teknolojiler, ulaşımı hızlandırır, yük taşımacılığını kolaylaştırır ve çeşitli sektörlerde keşif ve gözlemleri destekler.