9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 237
Tahmin Et
a) Beherglas ve Erlenmayer kabını yarıya kadar suyla doldurunuz. Suların içine termometre daldırarak sıcaklıklarını ölçünüz. Etkinlik boyunca termometreleri sulardan çıkarmayınız.b) Beherglas ve Erlenmayer kabındaki suların sıcaklıklarını göz önünde bulundurarak su moleküllerinin hareketini tahmin ediniz ve yandaki şeklin üzerine çiziniz.c) Erlenmayer kabının altına ısıtıcı ocağı yerleştirerek içindeki suyu 60 °C’a kadar ısıtınız. Su moleküllerinin hareketini yeniden tahmin ediniz ve yandaki şeklin üzerine çiziniz.
Soru: Sıcak suyun hangi yöntem ve tekniklerle soğutulabileceğini tartışınız ve tartışma sonunda oluşan ortak fikri aşağıdaki alana yazınız.
- Cevap:
Sıcak Suyun Soğutulma Yöntemleri
- Buharlaşma yoluyla soğutma (suyun yüzey alanını artırarak).
- Soğuk su veya buz ile temas ettirme.
- Hava akımı sağlayarak (fan veya doğal hava akışı ile).
- Isıyı iletken bir yüzeye aktarma (metal yüzeye temas ettirme).
Soru: Erlenmayer kabının beherglastaki suyun içine yerleştirilmesi durumunda sıcaklıkların nasıl değişeceğini tahmin ediniz ve tahminlerinizi yazınız.
- Cevap: Erlenmayer kabındaki sıcak su, daha soğuk olan beherglastaki suya ısı enerjisi verecektir. Beherglastaki su ısınırken, Erlenmayer kabındaki su soğuyacaktır. Bir süre sonra iki suyun sıcaklıkları eşitlenecek ve ısıl denge sağlanacaktır.
a) Erlenmayer kabını beherglastaki suyun içine yerleştiriniz.b) Termometrelerdeki değerlerin nasıl değiştiğini gözlemleyiniz.c) Sıcaklığın sabit kaldığı değerleri ölçünüz ve birbiriyle karşılaştırınız.ç) Erlenmayer kabı ve beherglastaki suların sıcaklık değişimlerini hesaplayınız.
Soru: Erlenmayer kabı ve beherglastan oluşturduğunuz sistemin görselini aşağıdaki alana çiziniz. Erlenmayer kabı ve beherglas arasındaki ısı akış yönünü, sulardaki sıcaklık değişimlerini ve suların son sıcaklıklarını çizeceğiniz şekil üzerinde gösteriniz.
- Cevap:
Erlenmayer kabı ve beherglas arasındaki ısı alışverişini gösteren şekli defterine çizebilirsin. Şekilde:
- Isı oklarını, Erlenmayer kabından beherglasa yönlenecek şekilde çizebilirsin.
- Sıcaklık değişimini, önceki ve sonraki sıcaklık değerleriyle birlikte yazabilirsin.
- Son sıcaklık değerlerini, iki suyun ortak sıcaklığı olacak şekilde belirtebilirsin.
Açıkla
Soru: “Isıl denge” ve “denge sıcaklığı” kavramlarını kendi ifadelerinizle tanımlayınız.
- Cevap:
Isıl Denge: Isıl denge, farklı sıcaklıktaki iki veya daha fazla madde bir araya geldiğinde, aralarındaki ısı alışverişi sonucunda sıcaklık farkının ortadan kalkmasıdır. Isı akışı durduğunda sistem ısıl dengeye ulaşmış olur.
Denge Sıcaklığı: Denge sıcaklığı, ısıl denge sağlandığında maddelerin ulaştığı ortak sıcaklık değeridir. Bu sıcaklık, başlangıçtaki sıcaklık değerlerine ve maddelerin ısı kapasitesine bağlıdır.
Soru: Denge sıcaklığını etkileyebilecek değişkenler hakkındaki fikirlerinizi aşağıdaki alana yazınız.
- Cevap: Denge sıcaklığını, maddelerin başlangıç sıcaklıkları ve kütleleri belirler. Öz ısısı yüksek olan maddeler sıcaklık değişimine daha dirençlidir. Çevreyle ısı alışverişi varsa denge sıcaklığı beklenenden farklı olabilir.