9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 257
3. Düzenek
Fizik öğretmeni, öğrencilerine aşağıdaki günlük hayat uygulamalarını veriyor ve bu uygulamaları maddelerin hâl değişimi ile ilişkilendirerek yorumlamalarını istiyor.
- Kış aylarında uçakların alkol ve glikoz karışımı bir sıvıyla yıkanması
- Otomobillerin radyatör ve cam yıkama sularının içine antifriz koyulması
Soru: Verilen uygulamaların maddelerin hâl değişimini nasıl etkilediğini gerekçeleriyle açıklayınız.
- Cevap: Alkol ve glikoz, suyun erime sıcaklığını düşürerek uçağı donma kaynaklı arızalardan korur. Benzer şekilde suyun içine katılan antifriz maddesi, suyun erime noktasını düşürerek donmayı zorlaştırır.
Kütlesi 100 g olan katı bir K maddesinin sıcaklık-ısı grafiği aşağıda verilmiştir. Buna göre;
Soru: K maddesinin erime sıcaklığı kaç °C’tur?
- Cevap: Maddenin erime sıcaklığı, grafiğin eğiminin sabit kaldığı ilk sıcaklık değeri olan 60 oC’tur.
Soru: Hâl değiştirme sıcaklığındaki K maddesinin tamamen erimesi için maddeye verilmesi gereken ısı kaç kaloridir?
- Cevap: 400 cal.
Soru: Başka hiçbir değişiklik yapılmadan K maddesinin kütlesi 200 g’a çıkarıldığında grafikteki büyüklüklerden hangileri değişir, hangileri sabit kalır?
- Cevap: K maddesinden 200 g alınsaydı maddenin hem sıcaklık değişimi hem de hâl değişimi için gerekli olan ısı büyüklükleri artardı. Başka bir deyişle grafiğin alt eksenindeki büyüklükler değişir ama hâl değişim sıcaklıkları sabit kalırdı.
Soru: K maddesinin saflığı değiştirildiğinde grafikteki hangi büyüklükler değişir?
- Cevap: K maddesinin saflığı değiştirilseydi maddenin hem hâl değişim sıcaklığı hem de verilen ısı büyüklüğü değişirdi.