9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 258
Benmari, su banyosu anlamına gelen Fransızca “bain marie” sözcüklerinin birleşiminden oluşmaktadır. Çeşitli ürünlerin eritilmesinde, ısıtılmasında veya pişirilmesinde kullanılan bir tekniktir. Bu teknikte ısı kaynağı olarak genellikle sıcak su kullanılır. Eritilecek, ısıtılacak veya pişirilecek ürün küçük bir kabın içine alınır. Bu kap, içinde sıcak su olan daha geniş başka bir kabın içine oturtulur. Sıcak sudan gelen ısı sayesinde kaptaki ürünün yanmadan erimesi, ısınması veya pişmesi sağlanır.
Bir restoranın mutfağında şef olarak çalışan Ersan, benmari tekniği ile çikolata eritmek istiyor. Bu amaçla 77 °C sıcaklığında su ve 20 °C sıcaklığında kalıp çikolata kullanıyor. Suyun ve çikolatanın sıcaklıklarını 30 s aralıklarla ölçüyor ve elde ettiği verileri not alıyor.
Soru: Çikolatanın erime sıcaklığı nedir? Bu cevabınızı destekleyen veriler nelerdir?
- Cevap: Çikolatanın erime sıcaklığı 35 oC’tur. Çikolata 35 oC’a ulaştığında sudan ısı almasına rağmen sıcaklığını değiştirmemiştir. Bu süreçte suyun sıcaklığının düşmeye devam etmesi, suyun ısı verdiğinin göstergesidir. 3,5 dakikanın sonunda çikolata tamamen hâl değiştirmiştir. 3,5 dakikadan sonra sıcaklığının artmaya devam etmesi, çikolatanın 2,5 dakika ile 3,5 dakika arasında hâl değiştirdiğini gösterir.
Soru: Hangi zaman aralıklarında su ve çikolata arasında ısı alışverişi olmamıştır?
A) 2,5 dakika ile 3,5 dakika arasındaB) 4,5 dakikadan sonraC) İlk 5 dakika boyuncaD) 2,5 dakika ile 3,5 dakika arasında ve 4,5 dakikadan sonraE) Başlangıç ile 2,5 dakika arasında
- Cevap: B
Soru: Su ve çikolata hangi sıcaklıkta ısıl dengeye gelmiştir? Bu cevabınızı destekleyen veriler nelerdir?
- Cevap: Isıl denge sıcaklığı 41 oC’tur. 41 oC sıcaklığa ulaştıktan sonra çikolata ve suyun sıcaklıklarının değişmemesi aralarındaki ısı alışverişinin bittiğini göstermektedir. Isıl dengeye ulaşan maddeler arasındaki ısı alışverişi sona erer.
Soru: Isıl dengeye ulaşıncaya kadar su ve çikolatanın aldığı ve verdiği ısıların büyüklük ilişkisi nedir?
- Cevap: Isıl dengeye ulaşma sürecinde maddelerin aldığı ve verdiği ısılar eşittir. Buna göre suyun verdiği ısı çikolatanın aldığı ısıya eşit olur.